ISO/IEC 17024 standardı, personel belgelendirme kuruluşlarının yeterliliği, tarafsızlığı ve faaliyetlerini tutarlı biçimde yürütmesi için gereken şartları tanımlar. Belirli meslek veya uzmanlık alanlarında kişilerin bilgi, beceri ve yetkinliklerini değerlendiren kuruluşlar, belgelendirme faaliyetlerini bu standardın ilgili gerekliliklerine uygun şekilde yürütmelidir.
İnternette sıkça kullanılan ISO 17024 belgesi ifadesi, teknik olarak standardın kendisine verilen bir belgeyi değil, personel belgelendirme kuruluşlarının bu standart kapsamında akredite edilmesiyle ilgili süreci anlatmak için kullanılır. Akreditasyon, kuruluşun belirli bir kapsamda ilgili şartları karşıladığının yetkili akreditasyon kuruluşu tarafından değerlendirilmesi ve tanınmasıdır.
FMD Kalite, personel belgelendirme kuruluşlarının akreditasyon hazırlıklarını planlamasına, mevcut süreçlerini değerlendirmesine ve ISO/IEC 17024 şartlarına uyum çalışmalarını yürütmesine yönelik danışmanlık desteği sunar.
ISO 17024 Standardı Nedir?
ISO/IEC 17024, personel belgelendirme kuruluşlarının işleyişine ve yeterliliğine ilişkin uluslararası bir standarttır. Kuruluşların kişilerin mesleki veya teknik yetkinliklerini belirli kriterlere göre değerlendirmesi, belgelendirme kararlarını tarafsız şekilde vermesi ve süreçlerini izlenebilir biçimde yürütmesi için bir çerçeve oluşturur.
Standart; kuruluşun yapısı, tarafsızlık, personel yetkinliği, belgelendirme programları, sınav ve değerlendirme yöntemleri, kayıtların yönetimi, gizlilik ve belgelendirme kararları gibi konuları kapsar.
ISO/IEC 17024 standardına uygun bir sistem oluşturmak, tek başına akreditasyon alındığı anlamına gelmez. Kuruluşun ilgili şartları karşılaması ve hedeflediği kapsam için yetkili akreditasyon kuruluşunun değerlendirme sürecini tamamlaması gerekir.
ISO 17024 Akreditasyonu Kimler İçin Gereklidir?
ISO/IEC 17024, kişilerin belirli bir meslek, görev veya uzmanlık alanındaki yetkinliklerini değerlendiren ve belgelendiren kuruluşlarla ilgilidir. Bu kapsamda aşağıdaki kuruluşlar için önem taşıyabilir:
Mesleki veya teknik yetkinliklere yönelik personel belgelendirmesi yapan kuruluşlar
Sınav ve değerlendirme süreçleri üzerinden personel belgelendiren kuruluşlar
Mevcut belgelendirme programlarını genişletmek isteyen kuruluşlar
Personel belgelendirme faaliyetlerinin tarafsızlığını ve güvenilirliğini geliştirmek isteyen kuruluşlar
Uygulanacak şartlar; belgelendirme programına, faaliyet kapsamına ve ilgili mevzuata göre değişebilir. MYK kapsamında faaliyet göstermek isteyen kuruluşların, ISO/IEC 17024 şartlarının yanı sıra MYK'nın geçerli yetkilendirme koşullarını da ayrıca değerlendirmesi gerekir.
ISO 17024 Akreditasyon Süreci Nasıl İlerler?
Akreditasyon hazırlığı, kuruluşun mevcut yapısına ve hedeflediği belgelendirme kapsamına göre planlanır. Genel olarak aşağıdaki çalışmalar yürütülür:
Mevcut durum analizi: Kuruluşun organizasyon yapısı, kaynakları, belgelendirme programları ve mevcut dokümantasyonu değerlendirilir.
Dokümantasyon ve süreçlerin hazırlanması: İlgili standart şartlarına göre gerekli politika, prosedür, talimat ve kayıt yapısı gözden geçirilir veya oluşturulur.
Süreçlerin uygulanması: Başvuru, sınav, değerlendirme, karar ve belge yönetimi süreçlerinin tanımlanan kurallara uygun yürütülmesi sağlanır.
İç tetkik ve iyileştirme: Sistem değerlendirilir, tespit edilen uygunsuzluklar ele alınır ve gerekli düzeltici faaliyetler planlanır.
Akreditasyon başvurusu ve değerlendirme: Kuruluş, hedeflediği kapsam doğrultusunda yetkili akreditasyon kuruluşuna başvurur. Değerlendirme, ilgili başvuru ve akreditasyon kurallarına göre yürütülür.
Bu aşamalar genel bir çerçevedir. Başvuru koşulları, değerlendirme yöntemi ve geçerli standart sürümü için ilgili akreditasyon kuruluşunun güncel dokümanları esas alınmalıdır.
ISO 17024 Akreditasyon Danışmanlığı
ISO 17024 akreditasyon hazırlığında yalnızca dokümanların oluşturulması değil, süreçlerin uygulamada işletilmesi ve kayıtlarla desteklenmesi de önemlidir. FMD Kalite, kuruluşun ihtiyaçlarına ve hedeflediği kapsama göre aşağıdaki konularda danışmanlık desteği sunar:
Mevcut durum ve eksiklik analizi
Dokümantasyonun ilgili şartlara göre değerlendirilmesi
Tarafsızlık ve çıkar çatışmalarının yönetimi
Personel yetkinliği ve görevlendirme süreçlerinin incelenmesi
Belgelendirme programları, sınav ve değerlendirme süreçlerinin gözden geçirilmesi
İç tetkik ve akreditasyon değerlendirmesine hazırlık çalışmalarının planlanması
Danışmanlık kapsamı, kuruluşun mevcut sistemi ve ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Amaç, akreditasyon şartlarına hazırlığı desteklemek ve kuruluşun süreçlerini tutarlı, izlenebilir ve uygulanabilir bir yapıda yürütmesine yardımcı olmaktır.
“ISO 17024 belgesi” ifadesi, aramalarda yaygın kullanılan bir terimdir. Teknik olarak ISO/IEC 17024, personel belgelendirme kuruluşlarının yeterliliğine ilişkin şartları tanımlayan standarttır. Akreditasyon ise kuruluşun belirli bir kapsamda bu şartları karşıladığının yetkili akreditasyon kuruluşu tarafından değerlendirilmesidir.
ISO 17024 akreditasyonunu kim verir?
Türkiye'de personel belgelendirme kuruluşlarının ISO/IEC 17024 kapsamındaki akreditasyon süreçleri TÜRKAK tarafından yürütülür. Başvuru ve değerlendirme, ilgili kapsam ve yürürlükteki kurallar doğrultusunda gerçekleştirilir.
ISO 17024 akreditasyonu için danışmanlık almak zorunlu mudur?
Danışmanlık, akreditasyon hazırlıklarının planlanmasına ve eksikliklerin belirlenmesine yardımcı olabilir; ancak danışmanlık almak tek başına bir akreditasyon şartı olarak değerlendirilmemelidir. Kuruluşun ilgili gereklilikleri karşılaması ve yetkili akreditasyon kuruluşunun değerlendirme sürecini tamamlaması gerekir.
ISO 17024 belgesi ile iç tetkik arasındaki fark nedir?
ISO/IEC 17024 bir standarttır; iç tetkik ise kuruluşun süreçlerinin belirlenen kriterlere uygunluğunu değerlendirmek için yürütülen sistematik çalışmadır. İç tetkik, akreditasyon hazırlığının ve sistemin iyileştirilmesinin bir parçası olabilir.
